WAXAA QOREY WARIYE Iman Jama

Trump, wuxuu furay wada-xaajoodyo uu ku joojinayo dagaalka Ukraine, dhanka kalena wuxuu hub u daabulay; Israaโiil , badda cas iyo badweynta Hindiya. Wuxuu ka caraysiiyay Shiinaha, markii uu Filibiin iyo dalalka koonfur-bari Aasiya geeyay, gantaallo iyo hub awoodda inay gaaraan saldhigyada militari ee Shiinaha. Isla Trump ayaa telefishinnada hortooda ku hanjabay inuu burburinayo Iran, sida ay uga badbaadi kartana wuxuu ku sheegay inay oggolaato heshiis ay ku joojinayso barnaamijkeeda nukliyeerka.
Intaa kuma joogsan, wuxuu beddelay magaca gacanka Mexico oo uu u bixiyay gacanka Mareykanka, wuxuuna ciidamo geeyay xadka Mexico, isagoo sidoo kale ugu hanjabay dalalka waqooyiga iyo bartamaha Ameerika inay dhulkooda ku arki doonaan milatariga Mareykanka,haddii aysan fulin goโaamada uu soo saarayo oo ay qeyb ka tahay joojinta muhaajiriinta, dib u celintooda iyo daroogada, waxaa xigtay inuu usoo jeediyo Canada inay ku soo biirto Mareykanka, isagoo taa u adeegsanaya cadaadis ganacsi, illaa hoggaamiyayaasha siyaasadeed ee Canada ay qireen mowqifka Trump inuu yahay burburinta Canada.
Trump wuxuu ku socday mowqifkiisa qabsashada dhulal horleh, wuxuuna ku celceliyay inay ka goโantahay jasiiradda Greenland inay noqoto dhul ka tirsan Mareykanka, toddobaadkii horana wuxuu u diray ku-xigeenkiisa inuu la soo hadlo dadka Greenland.
Si uu u caddeeyo Trump, isbeddelka ka dhacaya dunidda wuxuu dhabarka u jeediyay xulafada ugu adag Mareykanka ee reer Yurub iyo isbahaysiga NATO, wuxuuna si daahqaadan ugu sheegay inaysan ku tashan Mareykanka, waxa laga sugayana ay tahay inuu kala baxo Yurub ciidanka ka jooga Mareykanka, isagoo leh ; โMa difaaci doono, ciddii aan la bixin kharashaadka difaaca.. wax kasta aad ka doonaysaan Mareykanka, waa inaad ka soo hormarisaan kharashka ku baxaya, kuwa aan bixin kabka miisaaniyadeed ee NATO, waan ku fiirsan doonaa cid kasta oo weerarta.โ
Wuxuu kaga naxsaday xulafada NATO iyo reer Yurub, inuu joojiyay taageerradii Mareykanka ee uu siinayay Ukraine, wuxuuna ka saaray wada-tashiyada uu ku joojinayo dagaalka Ukriane.
Ha u maleyn inuu Trump intaa uga haray xulafadiisa, wuxuu dhammaantood sare ugu qaaday canshuur uu ku soo rogay wax-soosaarkooda. Xaaladan waxay argagax iyo kala orod ku ridday reer Yurub, oo isku gubaabinaya inay sare u kacaan oo isku rogaan kuwa isku tiirsan oo ka maarma ku tiirsanaanta Mareykanka, waxaase jira wax kale; Trump wuxuu caddeeyay inuusan eegan doonin iskuday kasta oo ay isku xulafeysan karaan si ay u dhibaateeyaan Mareykanka, wuxuu u sheegay inaysan Yurub marna ku hamin inay soo farageliyaan waxa uu ku sameynayo Canada.
Waxaa jira hal qof oo inoo caddeynaya sida waxyaabaha aan arkeyno iyo ficillada Trump u yihiin isbeddel ka dhacaya dunidda, waa madaxweynaha Ruushka, Vladimir Putin oo usoo joogay isbeddelladii ka dhacay adduunka tan iyo wixii ka dambeeyay dagaalkii labaad, mar uu hadal ka jeediyay Moscow toddobaadkii hore wuxuu si cad u sheegay inay dunidda aadday jiho ka duwan , halka ay wax walba joogeen sannado ka hor, cidda la hortaagan furaha albaabka isbeddelka, wuxuu ku sheegay Trump!
Putin, wuxuu adeegsaday tusaale uu ku muujinayo isbeddelka dhacaya, markaa oo uu yiri; โ Trump wuxuu doonayaa inuu qabsado dhulal.. Waxaa ka goโan Trump oo muddo dheer uu isha ku hayay la wareegida Greenland, tan waxaan idin kugu sheegay la wareegida Greenland , waxay ka turjumaysaa aragtida cusub ee nidaamka dunidda.โ
Putin, wuxuu caddeeyay inuusan faragelin doonin qabsashada Mareykanka ee Greenland, waayo Mareykanka wuxuu sabab u noqonaya inuu Ruushka helo gobollada uu Ukraine ka qabsaday, waxayna siinaysa qabsasho kasta oo uu sharciyad u helo Mareykanka inuu isaguna ku duulo dhulal horleh oo dalalka Yurub qeyb ka ah, isla qabsashada waxay dhiirrigelin siinaysa Shiinaha oo doonaya inuu qabsado Taiwan.. laakin wuxuu sheegay Putin, inay jirto goob istaraatiji ah oo qeyb ka noqonaysa loolanka isbeddelka cusub, bartaa oo uu ku tilmaamay gobolka Arctic, waxaana laga yaaba buu yiri ; โTartanka quwadaha inuu ka dhaco Arcticโ.
Aan ku sheego sida gobolka Arctic, muhiimad istaraatiji ah ugu leeyahay quwadaha; marka hore Arctic-ku waa bad, laakin si cajiib ah awood u yeelatay inay isku xirto; Yurub oo ay ku jiraan ; Finland, Sweden,Norway, Iceland ,waa halka ay ku taallo Greenland, gobollo Ruushka ah, Alaska oo Mareykanka ah, dhul badan oo Canada ah,illaa Arcitic ay ku shumeyso badaha Atlantic illaa Pacific.
Isbeddelka aan soo sheegnay, sidoo kale wuxuu qiimo tiraya dhulal isku arkayay inay istaraatiji u yihiin Mareykanka, ma garanaysa gobolkan uu Mareykanka si uu u cadaadiyo uu qiimo tirayo? waa gobolka bariga dhexe, gaar ahaan dalalka carbeed oo saliidda hodonka ku ahaa ee khaliijka, laakin sidee? Dalalka khaliijka , waxay ku hoos jireen dammaanada difaac ee Mareykanka,waxa ugu muhiimsan ee boqorrada iyo amiirada carabta siinayay kalsoonida waxay ahaayeen saldhigyada Mareykanka ee dhulalkooda ku yaalla,balse saldhigyada waxay fadhiid noqdeen markii uu Mareykanka isku dayay inuu ka weerarro Xuutiyiinta Yemen oo walaac ay ka qabaan khatar ay la kulmi karaan ay waddamada khaliijka uga diideen Mareykanka inuu saldhigyadaa weerarro ka dhan ah Xuutiyiinta ka qaado! Intan oo lagu darray mowqifka Trumo ee Qasa oo uu doonayo inuu marinkaa noqdo goob laga saaro Falastiiniyiinta oo ay wada maamullan Mareykanka iyo Israaโiil, wuxuu Trump bixiyay ishaarrada inay lumin doonaan dalalka khaliijka dammaanada difaac ee Mareykanka.
Saldhigyo ka baxsan khaliijka ayuu sidoo kale u adeegsanaya Trump inuu ku tuso sida uu uga maarmayo, kaddib markii la arkay in diyaaraha Mareykanka ee B-2 oo ah kuwa wax burburiya la geeyay jasiiradda ku taalla badweynta Hindiya ee Diego Garcia, oo awood u siinaysa Mareykanka inuu weerarro Iran isagoo aan adeegsan dhulka iyo hawada dalalka khaliijka, si la mid ah wuxuu saldhigan ka weerarraa Yemen, isagoo aan u baahan saldhigyada iyo hawada khaliijka. Sidoo kale, waxaa la arkay in la dhammeystiray garoon diyaaradeed oo qarsoodi ah oo laga hirgeliyay jasiiradda Mayun, oo ku taal bartamaha marinka Bab el-Mandeb ee ku dhow Yemen, wuxuuna u muuqdaa garoonkan inuu u diyaarsan yahay inay ka kacaan diyaaraddo duqeyn kara Yemen, sida laga arkay sawirro dayax-gacmeed oo ay soo bandhigtay wakaaladda wararka ee AP.Waxay xaaladahan ku khasabtay mid kasta oo ka mid ah dalalka khaliijkana inay u degdegaan sidii ay naftooda u badbaadin lahaayeen oo ay u dhisi lahaayeen kalsoonida Trump!
Boqortooyadda Sacuudiga oo u xooggan dalalka khaliijka, waxay ku dhawaaqday inay siin doonto trump heshiisyo ka badan $600 bilyan, laalin Trump ayaa ku celiyay, wuxuuna yiri โ Bixiya $1 trillionโ, waxay u muuqataa boqortooyadda inay oggolaay taa, wuxuuna Turump socdaalkiisii u horreya ee dibadda u uku tagi doonaa bisha May, isla Sacuudiga.
Imaaraadka Carabta, ayaan dooneyn tartanka lagu bixinayo dhaqaalaha badan si loo helo kalsoonida Trump, waxaana tagay Aqalka Cad, la-taliyaha amniga ee Imaaraadka oo ku dhawaaqay inay ku maalgashan doonaan 1.4 trillion Mareykanka. Horey Qatar ayaa sidoo kale usoo bandhigtay maalgeli, sababtoo ah lacagta waa waxa kaliya ee uu fahmayo Trump si aad u heshi inuu ku dhageysto.
Kuma filna intaa oo Trump iyo maamulkiisa, wax kasta oo uga baxa weerarrada uu ka geysanayo dhulka ay maamullan Xuutiyiinta ee Yemen, wuxuu ka qaadi doonaa dalalka Carbeed oo markan culeyskaa ay la qeybsan doonaan Yurub. Cadaadiskana wuxuu sidoo kale aamusnaan gelinayaa dalalka Carabta, taa uu fursad u siinaysa inay Israaโiil, sii wado xasuuqa iyo burburinta Qasa, tana waxay suragal ka dhigaysa xataa inay waddada u furto duullaan cusub oo dalal kale oo bariga dhexe ay ku qaadi karto Israaโiil!
Maxay kula tahay inuu Trump ku sameynayo Afrika?
Afrika, waxaa si dhaqso ah u soo gaaray duufaanta Trump, waxa u horreeya ee ku dhacay Afrika waa in Trump uu kala diray hayโaddii dadkooda saboolka ah kaalmada siin jirtay, taageerrada kale ee dhaqaalana ay ka heli jireen ee USAID, tan way u fududaan lahayd, laakin Trump wuxuu doonayaa inuu dib usoo ceshado wixii Mareykanka ka galay Afrika, ma heytaan Afrikanka sida khaliijka dhaqaale badan oo ay kula saaxiibbaan Trump, balse Trump ayaa usoo bandhigay fikrada ay Afrikanka ku soo gaari karaan isaga,waana inay bixiyaan khayraadka ku jira dhulalkooda; DRC Congo oo hodon ku ah macdanta, waxay usoo bandhigtay Trump shuruud laโaan inuu ku qaato macdanta, wuxuuse yiri madaxweynaha Congo, Felix Tshisekedi; โ Kaliya anniga igu ilaali kursiga oo qaado waxaad doonaysid.โ
Trump, waxaa kaloo uu ka doonayaa Afrika inay meesha ka saaraan saameynta Shiinaha, taa beddelkeeda suuqyada Afrika waxay noqonayaan meel uu maamullayo Mareykanka. Waxaa kaloo Afrika saameyn ku leh waxa ka dhacaya badda cas, ma uu doonayo inuu halkan ku arko Trump, joogitaan ay ku leeyihiin; Ruushka,Shiinaha iyo Iran. Saldhigyada ku yaalla badda casna wuxuu ka raba kuwa ay ka kici karaan diyaaradaha Mareykanka iyo xulafadiisa.
Faragelinta iyo loolanka quwadaha ayaa sidoo kale Afrika dib ugu celin kara xasillooni darro, sabab la xiriirta sida ay dhammaan quwadaha sare u doonayaan inay saameyn ku yeelan dhulalka istaraatijiga ah ee Afrika, meel kasta oo qaaradda ka mid ahna waxaa ka socda loolanka!
Hadda waxaad soo gaartay , sida uu Trump qeybaha kulul ee isbeddelkiisa ugu jiheeyay Soomaaliya?
Cadaadiska Trump iyo xulafadiisa ee si dhaqso ah looga arkayo Soomaaliya, waxa ugu horreeya ee la maqlay waa in Trump aqoonsi siinayo Somaliland ,tan waxaa xigtay surtagalnimada uu Mareykanka ciidankiisa kala bixi karo Soomaaliya, intaa oo kaliya ma ahee xulafada Mareykanka ee ay ugu horreeyaan Imaaraadka Carabta iyo Israaโiil, waxay doonayaan inuu Trump ku taageerro in hoos loo dhigo saameynta uu Turkiga ku leeyahay Soomaaliya, waxaana gaartay Muqdisho farriinta loogu sheegayo haddii aan la wiiqin saameynta Turkiga oo aan dib looga soo celin heshiisyada ay ugu horreeyaan, kuwa khayraadka iyo difaaca inay markaa Muqdisho waji karto cawaaqib xun, isla cadaadiska waxaa lagu kululeeyay inay dib usoo celisay kooxda AS, hamiga ay ku doonayso inay afgambi ka sameyso Muqdisho, qorshaha madax bannaanida ay ku raadinayso Somaliland, ayaa sidoo kale loo sheegay Muqdisho in si dhab ah loo guda-geli doono!
Xaaladan, wuxuu u qaatay diginin ka dhan ah Turkiga, wuxuuna Erdogan ku casuumay Ankara madaxweyne Xasan, si uu wax uga oggaado illaa inta uu saameyn ku yeeshay Muqdisho, cadaadiska ay la kulmayso ee ka dhanka ah Turkiga, wuxuu sidoo kale Erdogan waydiistay Xasan, inuu faahfaahin ka siiyo halka uu ka joogo soo jeedinta uu ka helay Abu Dhabi ee la xiriirta qorshahooda dhismaha ciidamo ay iyagu bixiyaan mushaarkooda , sida uu noqonayo qaab dhismeedkooda , waxa kale ee Erdogan uu doonayay inuu oggaado waxay ahayd qorshaha ay qeybta ka tahay Abu Dhabi ee ciidan ka imaanaya Itoobiya oo Soomaaliya usoo galaya inay ka barbar dagaallamaan milatariga Soomaaliya! Si aan horey looga maqal wuxuu Erdogan yiri inta uu socday kulanka Ankara; โ Waxaan rajeynaya in la ilaaliyo guulaha ay Soomaaliya ku gaartay taageerrada Turkiga.โ Hadalka wuxuu inoo caddeeyay inuu Turkiga markii u horreysay loolan adag ku wajahayo gudaha Soomaaliya.
Kulanka kaddib, waxaa kaloo soo baxay inay hoos u dhici karto filashada agab milatari iyo hub uu Turkiga ku soo daabuli karo Soomaaliya, si la mid ah Turkiga ma heli doono fursad uu ciidan ku geyn karo Muqdisho, si uu u xoojiyo dagaalka ka dhanka AS oo ah waxyaabaha laga filayay inuu Turkiga ku dhaqaaqo, balse hoos ayay u daadan doonaan wax kasta oo sumadda Turkiga ay ka muuqato oo lagu arki karo Soomaaliya!
Diblomaasi Soomaali ah, wuxu ii sheegay inay Soomaaliya wajahayso olole dibadda ah oo ka dhan ah , midkii ugu cuslaa tan iyo wixii ka dambeeyay duullaankii ay Soomaaliya ku qaaday Itoobiya, sannadkii 1977,markaa oo ay Soomaaliya aragtay mowqifka galbeedka ee ka dhanka ah, waxaa kaloo inoo xaqiijiyay marxaladda adag ee ay dhexda uga jirto Soomaaliya; guddoomiyaha dhawaan la doortay ee Midowga Afrika, Maxamuud Cali Yuusuf oo booqashadiisii u horreysay ku tagay Muqdisho oo intii uu ku sugnaa sheegay ; โ Beesha caalamka way ka jeesatay Soomaaliyaโฆ waxaan rajeynaynaa inan la dayicin.โ
Dhibaatada ay Soomaaliya la kulmayso, waxay ka dhalanaysa isbeddelka uu dhaliyay Trump ee ku dhisan kharash laโaan, ma jirto cid wax ku helaysa, tan oo si dhab uu ah u qaatay madaxweynaha Soomaaliya, Xasan Sheekh Maxamuud oo la sii daayay toddobaadkii hore warqad uu si toos ah ugu diray Trump oo uu ugu sheegayo inuu diyaar u yahay Mareykanka inuu la wareego saldhigyo iyo dekeddo istaraatiji ah oo ay ku jiraan; saldhig iyo deked uu ka helayo Berbera, dekedda Boosaaso iyo saldhigga ciidanka cirka ee Balli-doogle, markiiba warqada kaliya waxaa lagu soo koobay inay la xiriirto ka hortagga dhaqdhaqaaq socda ee xulafada Mareykanka ay ku doonayaan in Trump uu aqoonsi madax bannaani ah oo ay helayso Somaliland ku dhawaaqo, dabcan warqada waxay u dhigantahay wax u muuqda in dookh kale la siinayo Trump oo ah halkii uu aqoonsi siin lahaa Somaliland , inay Muqdisho u sharciyeenayso helitaanka danaha uu ka leeyahay dhulka Somaliland, intaa warqadan loogama tagi karo , balse waxaa jira ujeeddo kale waa in madaxweyne Xasan uu doonayo inuu soo jeediyo dareenka Trump.
Waxa aan laga tagi karin , Mareykanka kuma khasbana inuu Somaliland aqoonsado si uu uga helo deked iyo saldhig, oo taa oo aan dhicin wuxuu heli karaa adeegsiga goobaha istaraatijiga ah ee Somaliland, balse ololaha aqoonsiga waa si ka badan waqti kasta oo hore loo maqlayo waa mid ka imaanaya , xulafada ku dhow Mareykanka ee Imaaraadka Carabta iyo Israaโiil.
Gunaanad;
Kuma filna inaad uga tagto ficillada Trump ee khalalaasaha geliyay dunidda inay ku dhammaanayaan muddo afar sanno ah oo ku eg muddo xileedka madaxweynenimo ee Trump, balse Trump ayaa si uu inoogu sheego inuusan dhimaneyn jihada cusub ee dunidda u ragayo, wuxuu Axaddii shalay sheegay ; inuu si dhab ah uga fiirsanayo inuu mar saddexaad u tartamo jagada madaxweynaha. Wareysi uu siiyay NBC News, wuxuu ku yiri, “Waxaa jira siyaabo lagu sameeyo,” laakiin wuxuu raaciyay inay weli aad u degdeg tahay in go’aan la gaaro.โ
Trump, xataa wuxuu doonayaa inuu sare u qaado awoodda madaxweynaha Mareykanka uu goโaamada ku gaari karo, isagoon la kulmin caqabado sharci, shuruucdii ka hor istaagi lahayd ee maxkamadda ay ugu horreeyaana, wuxuu ku fakaraya sidii uu ku burburin lahaa, tana waa in isbeddelka Trump, uusan xataa u naxariisanayn Mareykanka..!










